LEXUS VERSUS 2CV (no 2)

(Ζητώ προκαταβολικά συγνώμη από όσους αναζητώντας στοιχεία για τα αυτοκίνητα LEXUS η 2CV φτάνουν σε αυτές τις σελίδες. Το άρθρο αφορά ζητήματα του ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα και αποτελεί ατυχή συγκυρία η εμπλοκή κάποιων διαφημιστών των πολυτελών αυτοκινήτων με το ντοκιμαντέρ)

Μάλλον θα ξαφνιάστηκαν οι αναγνώστες της Καθημερινής της Κυριακής 07-10-07 (το άρθρο αναπαράγεται στο τέλος), όσοι τουλάχιστον καταπιάστηκαν να διαβάσουν το άρθρο με τίτλο «Στην αγκαλιά της τηλεόρασης» του κ. Δημήτρη Ρηγόπουλου, καθώς θα αδυνατούσαν να καταλάβουν πως ένα άρθρο που ξεκινά από μια εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη τον Μάρτιο του 2007, καταλήγει… στην έμμεση υπόδειξη στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ να εντάξει στο πρόγραμμά της ακριβά ντοκιμαντέρ που απευθύνονται σε ένα «δυναμικό ανδρικό» κοινό! Αυτό προφανώς που του αρέσουν τα αυτοκίνητα LEXUS.

Το ίδιο θα ξαφνιάστηκαν μαθαίνοντας ότι εκεί, στον κόσμο έξω, υπάρχουν κάποιοι μοχθηροί απρόσωποι «εκπρόσωποι» κάποιου «δημιουργικού ντοκιμαντέρ» οι οποίοι, μη έχοντας άλλο τι να κάνουν, εκδηλώνουν μια υπέρμετρη και διαρκή «επιθετικότητα» απέναντι στον δημιουργό του Εξάντα Γιώργο Αυγερόπουλο.

Φυσικά ο συντάκτης της εφημερίδας ούτε την ανάγκη να κατονομάσει αυτούς τους «εκπροσώπους» νοιώθει (τα προσβλητικά εισαγωγικά είναι δικά του), ούτε να καταγράψει τα γεγονότα μέσα από τα οποία εκφράζεται αυτή η επιθετικότητα. Κρίνει ότι η εικόνα του μοχθηρού «τέρατος» καλλιεργείται καλύτερα με αυτήν την αοριστία, κάτι που μια στοιχειώδης δημοσιογραφική δεοντολογία θα καταδίκαζε αλλά πρέπει να υπερβεί αυτές τις συμβατικότητες καθώς έτσι αναδεικνύεται καλύτερα η φυσιογνωμία του θύματος.

Ως μοναδικό αποδεικτικό αυτής της μεγάλης επιθετικότητας εμφανίζεται ένα (1) γεγονός που δεν συνέβη χτές ή την περασμένη βδομάδα αλλά οκτώ μήνες πριν! Και μην περιμένετε καμία μπουνιά ή έστω μια βρισιά. Μια κουβέντα ήταν. Μια ημερίδα που οργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη, στα επίσημα πλαίσια του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ. Μια εκδήλωση που είχε θέμα «Ο κινηματογράφος του πραγματικού και ο ρόλος του δημιουργού» και οργανώθηκε από το Δίκτυο Ελληνικού Ντοκιμαντέρ. Αυτά τα συγκεκριμένα στοιχεία απαξιεί να αναφέρει ο αρθρογράφος γιατί προφανώς χαλούν το μύθο του «απρόσωπου» τέρατος.

Και φυσικά αποσιωπά εντέχνως ότι ομιλητές στην ημερίδα ήταν σκηνοθέτες, παλιότεροι και νεότεροι με σημαντικό έργο όπως ο Ροβήρος Μανθούλης, ο Δημήτρης Βερνίκος, η Εύα Στεφανή. Πως να τους κατονομάσει και την ίδια στιγμή να ισχυρίζεται ότι οι παραπάνω με μερικούς άλλους σαν κυριαρχικό μέλημα είχαν («πνεύμα» της ημερίδας το ονομάζει) τον εξοβελισμό από το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ των έργων των Κούλογλου, Αυγερόπουλου και Δανέζη.

Αν το έκανε θα είχε τις συνέπειες του νόμου στην πλάτη του γιατί πέρα από μάρτυρες υπάρχουν και τα γραπτά κείμενα εγκύρων δημοσιογράφων αλλά και τα δελτία τύπου του ίδιου του Φεστιβάλ. Γι αυτό άλλωστε μιλάει για το μεταφυσικό «πνεύμα» της ημερίδας κι όχι για κάτι που ειπώθηκε συγκεκριμένα.

Και βέβαια το πρώτο ερώτημα που γεννάται είναι ποια ήταν η αφορμή για να ξεθάψει ο κ. Ρηγόπουλος μια παλιά ιστορία και επιπλέον να καταφέρεται προσβλητικά και απαξιωτικά σε δημιουργούς που έχουν συνεισφέρει πολλά στον ελληνικό κινηματογράφο.

Άραγε αιτία να είναι ο «θόρυβος», όπως γράφει στο άρθρο, που «συντηρεί μία μικρή μερίδα ανθρώπων» στην Ελλάδα για το «τι είναι ντοκιμαντέρ και τι δεν είναι»; Πιθανόν. Θα τους βόλευε όλους να μην γίνεται καμία συζήτηση για την ουσία των πραγμάτων και να είναι όλοι καλά μέσα στο σε αυτό που έχουν δηλώσει ότι είναι.

Μόνο που η συζήτηση για τη φύση του ντοκιμαντέρ, σαν ένα ξεχωριστό κινηματογραφικό είδος, δεν συντηρείται από κανέναν γιατί απλά δεν έχει σταματήσει ποτέ. Μια ματιά στον κόσμο και στα πάμπολα Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ το δείχνει. Μόνο εντελώς άσχετοι μπορούν να ισχυριστούν κάτι τέτοιο.

Κι αυτή είναι μια συζήτηση που διεξάγεται από τις αρχές του κινηματογράφου διεθνώς και δεν πρόκειται να τελειώσει γιατί επανατροφοδοτείται από έναν κόσμο σε διαρκή αλλαγή και μετάβαση κι όσοι ψάχνουν για οριστικές απαντήσεις, «τελειωμένα» πράγματα ή δόγματα ας πάνε να τα βρούνε σε εκκλησίες και νεκροταφεία (ιδεών και ανθρώπων).

Ο συντάκτης της Καθημερινής, ολοκληρώνει απροσδόκητα το άρθρο του, με τους αφορισμούς για τους «εκπρόσωπους» του λεγόμενου «δημιουργικού ντοκιμαντέρ», με μια δυναμική, οικονομικής φύσης, υπεράσπιση των τηλεοπτικών ντοκιμαντέρ:

«Όσο πολυέξοδες και αν φαίνονται οι τηλεοπτικές παραγωγές (και είναι), η διαφήμιση είναι σε θέση να καλύψει το κόστος. Τα κανάλια τιμολογούν αρκετά ακριβά τον διαφημιστικό χρόνο πριν και κατά τη διάρκεια της εκπομπής επειδή προεξοφλούν το κοινό τους: δυναμικό και ανδρικό, επί το πλείστον. Για το ίδιο το κανάλι η τοποθέτηση (σημ. εννοεί επένδυση) στο συγκεκριμένο είδος εκπομπών έχει μόνο πλεονεκτήματα, καθώς τα ντοκιμαντέρ ενισχύουν σημαντικά το προφίλ του δικτύου».

Την προηγούμενη μέρα η «Ημερησία» είχε γράψει την είδηση ότι ο Γιώργος Αυγερόπουλος βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με τον κ. Αλαφούζο για την «μεταγραφή» του «Εξάντα» από την ΕΡΤ στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ.

Το άρθρο της Καθημερινής

Στην αγκαλιά της τηλεόρασης

Δημητρης Ρηγοπουλος

Τον Μάρτιο του 2006 το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης είχε εντάξει στο πρόγραμμά του εκπομπές του Γιώργου Αυγερόπουλου («Εξάντας»), του Στέλιου Κούλογλου («Ρεπορτάζ χωρίς σύνορα») και του Σωτήρη Δανέζη («Εμπόλεμη ζώνη»). «Εκπρόσωποι» του λεγόμενου «δημιουργικού ντοκιμαντέρ» θεώρησαν την πρωτοβουλία του φεστιβάλ ιερόσυλη και έσπευσαν να διοργανώσουν ημερίδα. Αν μπορούσε κανείς να συμπυκνώσει το πνεύμα της σε λίγες γραμμές θα έλεγε ότι οι τρεις δημοσιογράφοι δεν έχουν θέση σε ένα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ, προφανώς γιατί οι ταινίες τους προβάλλονται στην τηλεόραση.

Στις φετινές «Νύχτες Πρεμιέρας» το ελληνικό ντοκιμαντέρ εκπροσωπήθηκε από δύο νέες παραγωγές του Γιώργου Αυγερόπουλου και του Σωτήρη Δανέζη. Λίγες ημέρες νωρίτερα στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας η Επιτροπή της Ενωσης Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου και Τηλεόρασης Οπτικοακουστικού Τομέα αρνήθηκε να απονείμει βραβείο στην κατηγορία του ντοκιμαντέρ. «Δυστυχώς για άλλη μια χρονιά διαπιστώσαμε την έλλειψη πολιτικής για την παραγωγή ικανού αριθμού ταινιών της συγκεκριμένης κατηγορίας, ενώ άλλα είδη οπτικοακουστικής παραγωγής υποκαθιστούν το είδος».

Παιδικές ασθένειες

«Μου θυμίζει μία κουβέντα που κάναμε πιτσιρίκια στη δεκαετία του ’80, αν το άλφα ή το βήτα συγκρότημα είναι ή δεν είναι ροκ», λέει ο Σωτήρης Δανέζης. Για τον Γιώργο Αυγερόπουλο είναι «μία παιδική ασθένεια που την περνάμε στην Ελλάδα ως νεόκοποι». Στο εξωτερικό, προσθέτει ο δημιουργός του «Εξάντα», «την ξεπέρασαν με τη συνειδητοποίηση ότι ο ένας δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από τον άλλο. Εσείς μπορείτε να κάνετε ένα ποιητικό, λυρικό ντοκιμαντέρ, εγώ να δείχνω την ωμή πραγματικότητα». Την ίδια στιγμή δεν θεωρεί υποχρεωτικά την τηλεόραση τον βασικό ή τον μοναδικό πελάτη του ντοκιμαντέρ. «Πριν από λίγα χρόνια ζήσαμε μία ιστορική στιγμή όταν η “Αγέλαστος Πέτρα” του Φίλιππου Κουτσαφτή έκοψε δεκάδες χιλιάδες εισιτήρια στις αίθουσες». Και όταν του υπενθυμίζουμε τα δεκάδες ντοκιμαντέρ της τελευταίας πενταετίας που δεν κατάφεραν να προβληθούν ποτέ σε καμία αίθουσα ή όποτε το κατόρθωσαν έκοψαν ελάχιστα εισιτήρια, μας επιστρέφει την ερώτηση: «Μήπως δεν ήταν καλές ταινίες;».

Ο ίδιος πιστεύει ότι τον θόρυβο για το τι είναι ντοκιμαντέρ και τι δεν είναι τον συντηρεί μία μικρή μερίδα ανθρώπων «που αισθάνονται απειλούμενοι από αυτό που κάνουμε εμείς ή ο Κούλογλου». Θα υπήρχε τόση επιθετικότητα αν οι ταινίες του δεν προβάλλονταν στην τηλεόραση; «Ισως όχι. Αλλά, πάλι, δεν τους αδικώ. Εγώ, όμως, τι να κάνω; Εχω την τύχη σήμερα να βρίσκομαι στην ΕΡΤ αλλά πίσω μου έχω μία πορεία με πολύ σκληρή δουλειά».

Ανεξάρτητα από επιμέρους απόψεις και ορισμούς, η τηλεόραση εμφανίζεται σήμερα ως η μοναδική συνθήκη επιβίωσης για το ντοκιμαντέρ. Τουλάχιστον στην Ελλάδα. Οσο πολυέξοδες και αν φαίνονται οι τηλεοπτικές παραγωγές (και είναι), η διαφήμιση είναι σε θέση να καλύψει το κόστος. Τα κανάλια τιμολογούν αρκετά ακριβά τον διαφημιστικό χρόνο πριν και κατά τη διάρκεια της εκπομπής επειδή προεξοφλούν το κοινό τους: δυναμικό και ανδρικό, επί το πλείστον. Για το ίδιο το κανάλι η τοποθέτηση στο συγκεκριμένο είδος εκπομπών έχει μόνο πλεονεκτήματα, καθώς τα ντοκιμαντέρ ενισχύουν σημαντικά το προφίλ του δικτύου. Σήμερα, πάντως, μόνο ο ΣΚΑΪ εμφανίζει τη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα εντάσσοντας ντοκιμαντέρ, εγχώρια και μη, στη ζώνη υψηλής θεαματικότητας (prime time).

Advertisements

2 responses to “LEXUS VERSUS 2CV (no 2)

  1. Παράθεμα: Καθυστερημένη εικονογράφηση « Νικος Θεοδοσιου·

  2. Παράθεμα: Ο Στέλιος “LEXUS/ΑΑΣΠΕ” Κούλογλου και η “γαλέρα” TVXS « Το Μώλυ·

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s