Άττικα – ανάμηνηση

Η τελευταία φωτογραφία της μεγάλης οθόνης του Άττικα, λίγο πριν χαθεί για πάντα και ένα άρθρο στην εφημερίδα Καθημερινή (09/11/2007)

 

attikaothoni.jpg

Η πτώση του συνοικιακού κινηματογράφου

Του Δημητρη Ρηγοπουλου

Για μία μικρή κοινότητα παλιών κατοίκων που επιβιώνει στην ευρύτερη περιοχή της Πατησίων το κατεδαφισμένο «Αττικα» προκαλεί δέος. Ο σωρός με τα χώματα και τα μπάζα, ό, τι απέμεινε από μία ένδοξη ιστορία μισού, ακριβώς, αιώνα, τους υπενθυμίζει αυτό που ήταν κάποτε η γειτονιά τους κι αυτό που είναι σήμερα. Η απώλεια του «Αττικα» πυροδοτεί ανεπαίσθητες, σιωπηρές αντιδράσεις που σπάνια εξωτερικεύονται. Απουσιάζει, άλλωστε, η κοινωνική δομή, που θα τους έδινε ισχυρότερη φωνή.

Προειδοποιήσεις

Η κατεδάφιση του κινηματογράφου «Αττικα» στην πλατεία Αμερικής ήταν ένας θάνατος που είχε προαναγγελθεί. Με πολλούς τρόπους. Η ακμαία κινηματογραφική πιάτσα της Πατησίων αποψιλώνεται ραγδαία τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Αυτό είναι γνωστό. Κάθε νέα σεζόν ακούγεται το πένθιμο σάλπισμα μίας άλλοτε κραταιάς αίθουσας που κλείνει οριστικά. Και το «Αττικα», πολύ πριν «σπάσει» σε δύο αίθουσες για να ανταπεξέλθει στον ανταγωνισμό των μούλτιπλεξ, ήταν η επιτομή της κραταιάς συνοικιακής αίθουσας σε μία εποχή που οι κινηματογράφοι συμπύκνωναν τον δυναμισμό και την έλξη της κουλτούρας της νέας αστικής ζωής του μεταπολέμου. Ηταν η κουλτούρα της συνοικίας όπως χτιζόταν μέρα με τη μέρα, μήνα με το μήνα, χρόνο με το χρόνο σε μία ανυπόμονη Αθήνα που έθρεφε άλλες μικρές Αθήνες με τους δικούς της κινηματογράφους, τα δικά της ζαχαροπλαστεία, τα δικά της βιβλιοπωλεία.

Ραγισμένο μωσαϊκό

Ενα συναρπαστικό μωσαϊκό απλωμένο στην επαρχιακή πρωτεύουσα του ’60 που φαντασιωνόταν στην Πατησίων και στη Φωκίωνος Νέγρη τις δικές της εκδοχές της Via Veneto. Ενα μωσαϊκό, ραγισμένο πια, σχεδόν τελεσίδικα. Τι άλλο μας δείχνει ο αποδεκατισμός των συνοικιακών κινηματογράφων σε Αθήνα και Πειραιά; Μόνο οι φετινές απώλειες φτάνουν τις δέκα αίθουσες: το «Ανταμς» στο Αιγάλεω (ο τελευταίος χειμερινός κινηματογράφος που επιβίωνε στην περιοχή), το «Αννα Ντορ» και η «Αίγλη» στη Γλυφάδα, η «Μαργαρίτα» (τρεις αίθουσες), το «Φάληρο» 1 και 2, το «Χάι Λάιφ» και η «Καστέλλα» στον Πειραιά. Προβλήματα, επομένως, δεν αντιμετωπίζουν μόνο οι μεμονωμένες αίθουσες αλλά και τα miniplex (κινηματογράφοι των δύο ή τριών αιθουσών) που συνήθως προκύπτουν από εσωτερικές αναδιατάξεις στο πρότυπο του «Αττικα».

Αναπόφευκτη παρακμή

Οι δύο αίθουσες του Φαλήρου ήταν παιδιά της νέας εποχής, ενισχυμένες με τον αρτιότερο τεχνολογικό εξοπλισμό. Δεν άντεξαν. Καθοριστικό ρόλο πρέπει να έπαιξε η λειτουργία μούλτιπλεξ σε μικρή απόσταση, στο Δέλτα. Φαίνεται πως ισχυρότεροι παράγοντες συμπαρασύρουν τους συνοικιακούς κινηματογράφους στο ναδίρ. Στην μητροπολιτική Αθήνα του 21ου αιώνα, οι συνοικίες και οι γειτονιές εμφανίζονται αποδυναμωμένες ως συμβολικές χοάνες κοινωνικών επιθυμιών και φαντασιώσεων. Σήμερα, αυτούς τους ρόλους υπηρετούν πολύ καλύτερα υπερτοπικά κέντρα αναψυχής και διασκέδασης ή τα νέα δίκτυα συνεύρεσης και αποσυμπίεσης που δημιουργεί το Ιντερνετ.

Η παρακμή της συνοικίας με το ειδικό κοινωνικό βάρος που διέθετε μέχρι χθες μοιάζει αναπόφευκτη. Ισως ένα αναγκαίο βήμα πριν επιστρέψουμε ξανά στην αγκαλιά της. Με άλλους, καινούργιους τρόπους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s