Ένα αργοπορημένο ρεπορτάζ

60721

Νίκος και Τέος στο Παρίσι σχεδόν 45 χρόνια μετά.

Όταν δε μπορείς να εκφράσεις τα συναισθήματα με λόγια, το καθυστερείς.  Ελπίζεις ο χρόνος να κατευνάσει τη συσσωρευμένη ορμή-οργή της νιότης που μπουκώνει τις εξόδους, να ελευθερωθεί λίγος χώρος, να μπορέσουν οι λέξεις να βγουν.  Κι όταν αυτό δε γίνεται, χρειάζεται να καταφύγεις σε τεχνάσματα.

Συνηθισμένη πρακτική για να μην πω τρόπος ζωής.

Έτσι κατέληξα σε αυτή τη λύση. Αντί να μιλήσω ευθέως για την προβολή εκείνων των ημιτελών ή ατελών κινηματογραφικών εικόνων που έλαβε χώρα στην πάλαι ποτέ πόλη του φωτός (κερί τρεμοσβήνων κατάντησε), πρώτη του Μάρτη του 2014, είπα να καταφύγω σε κείμενα παλιά. Της εποχής των εικόνων δηλαδή.

Για κείνη την πρώτη τρίλεπτη περιπέτεια με την άρτι αγορασθείσα μεταχειρισμένη μηχανή λήψης των 16 χιλιοστών μάρκας Zeiss, το 69 νομίζω, σε ένα παλιό τετράδιο βρήκα αυτές τις σημειώσει ( οι σημειώσεις πρέπει να γράφτηκαν αργότερα, 1971-72) :

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΦΙΛΜ

Ξεκινήσαμε κι οι τρεις εκείνο το χειμωνιάτικο πρωινό για το πρώτο γύρισμα. Το ραντεβού τόχαμε δώσει όπως πάντα στο καφενείο Gymnase στο Μονπαρνάς.
Τη προηγούμενη μέρα είχαμε αγοράσει μια μπομπίνα φιλμ. Είχαμε δώσει 45 φράγκα και δεν μας έμενε σχεδόν τίποτα.
Σκεφτήκαμε που να γυρίσουμε αλλά όπως όλοι οι δρόμοι στο Παρίσι οδηγούν στο ποτάμι, πήγαμε στο Σηκουάνα.
Κάναμε το δρόμο με τα πόδια. Κρατάγαμε με ευχαρίστηση τη μικρή βαλίτσα που περιείχε τη μηχανή. Ένας άλλος κράταγε το τρίποδο.
Αντίθετα απ ‘ότι έγινε με πολλούς καλλιτέχνες, εμείς για να δημιουργήσουμε έπρεπε νάχουμε γεμάτο το στομάχι. Κι αυτό έγινε στη μαγευτικότερη τοποθεσία του Παρισιού. Στην αποβάθρα του Σηκουάνα μπροστά στην Παναγία των Παρισίων με μια μπαγκέτα ψωμί και λίγη γραβιέρα.
Έκανε κρύο κι είχε ελαφριά ομίχλη. Μετά στήσαμε τη μηχανή. Αρχισαμε με την ταμπέλα που έγραφε Depart. Για να φαίνεται το ξεκινημά μας, είπα.
Η ταμπέλα όμως δεν είχε σχέση με μας. Έδειχνε το σημείο αναχώρησης των τουριστικών καραβιών.
Μες την ησυχία πάτησα το κουμπί.
Έκανα ένα ελαφρό πανοραμίκ κι ο Σηκουάνας με τις γέφυρές του αποτυπώθηκε πάνω στο φιλμ σε όλο του το μεγαλείο.
– Στοπ, αρκετά το πρώτο πλάνο.
Στη συνέχεια γυρίσαμε άλλο ένα υπέροχο πλάνο της Notre Dame σε contre plonge και contre lumiere και πήραμε τον ανήφορο για το Μονπαρνάς.
Το σκριπ σημείωσε σ ένα φύλλο χαρτιού: Πρώτη Σκηνή, depart.

zeiss

Η παλιά δεκαεξάρα!

Ξαναστήσαμε τη μηχανή μας στην αυλή του Αμερικάνικου Κέντρου Φοιτητων και Καλλιτεχνών. Έτσι, στην τύχη. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Κέντρου, ένας Γιουγκοσλάβος, μας πρότεινε να προβάλουμε εκεί το φιλμ μας.
Είχαμε ξεκινήσει καλά!
Μετά σταματήσαμε να φάμε. Να φάει για την ακρίβεια. Και αυτός ήταν ο Θ.
Είχε τον καιρό εκείνο μια ερωμένη που η ηλικιωμένη φίλη της είχε ερωμένο ένα πλούσιο γέρο. (Θα πρέπει να ήταν ένας παλιός έρωτας). Κι αυτός τους είχε καλέσει σε γεύμα σ ένα ακριβό εστιατόριο.
Εκεί πήγε ο προδότης και μείς μείναμε στο Gymnase να ρουφάμε αργά ένα μαύρο καφέ.
Το σκριπτ σημείωσε με μίσος στο χαρτί του: Σκηνή τέταρτη, ο ένας στους τρεις τρώει.
Αυτή ήταν μια σκηνή χωρίς εικόνες. Όταν επέστρεψε, μας διηγήθηκε το γεύμα. Θυμάμαι μόνο τα ορντέβρ: ήταν γαρίδες. Μετά ζαλίστηκα.
Κι οι εικόνες ήρθανε. Τραβήξαμε το φτωχό ζωγράφο στη γωνία Μονπαρνάς-Raspail που κάνει τον πίθηκο για να βγάλει το ψωμί του. Ντυμένος πάντα στ άσπρα, προσθέτοντας ένα κόκκινο πουλόβερ το χειμώνα, ρίχνει τις πινελιές του παίρνοντας φόρα από 10 μέτρα.
Λίγο πιο πέρα πέθανε ο Μοντιλιάνι
Αλλά εμείς δεν καταλάβαμε τίποτα. Στήσαμε τη μηχανή μας λίγο πιο κάτω στην Alliance Francaise. Αλλά παρ’ όλο που γυρίσαμε μόνο τον κουλό φύλακα, το σκριπτ σημείωσε: Η πηγή των παρθένων.
Κι αφού γυρίσαμε ακόμη ένα άγαλμα με ερωτικές περιπτύξεις στον κήπο του Λουξεμβούργου, τελειώσαμε. Τέλειωσε το φιλμ.
Ήταν μια κουραστική μέρα. Η θεία τέχνη πρέπει να έμεινε ευχαριστημένη. Είχαμε πέσει στο βωμό της.

ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ

Poster Paris 1 MarsΣ αυτή την καθυστερημένη προβολή του 2014 στο βιβλιοπωλείο ΔΕΣΜΟΣ του συνοδοιπόρου Γιάννη Μαυροειδάκου, ο Τέος, είχε την έμπνευση να διαβάσει επιστολή που του είχα στείλει στη Γερμανία, όπου είχε πλέον λιποτακτήσει, γραμμένο κάπου στο  1970. Επιστολή που καμία σχέση έχουσα με τις ταινίες που προβάλαμε είχε. Που έφερνε όμως πληροφορίες για γεγονότα που είχα ξεχάσει και εξακολουθώ να αμφιβάλω αν έχουν σχέση με την πραγματικότητα ή αποτελούν προϊόν μυθοπλασίας.

Ε, ναι, εκεί καταντήσαμε, με το πέρασμα τόσων χρόνων, να μετατρεπόμαστε σταδιακά σε μύθο. Είναι η οδός της μεγάλης φυγής.

Το γράμμα, σε πιστή αντιγραφή εκ του χειρογράφου, είναι αυτό:

Θα μπορούσες ίσως να γράψεις και να μας πεις τι στο διάολο αποφάσισες να κάνεις με το φιλμ. Γράφοντας στ’ αρχίδια σου το Σάρτρ έγραψες και μας.

Ευτυχώς που μαθαίνουμε από άλλους ότι είσαι καλά. Θα έρθεις λέει σε δυο μήνες.

Εγώ αλλάζω σπίτι. Είναι βέβαια πιο μεγάλο, με δωμάτιο, είσοδο, κουζίνα μεγάλη και WC μέσα. Κουζίνα, ζεστό νερό, τρίτο όροφο, με αρκετό φως, στο BonneNouvelle. Όλα αυτά με 350 F. Εκεί θα πάω στη πρώτη του Φλεβάρη..

Εδώ τα πράματα κουνιούνται, μ’ αυτούς τους κουτσούς ανθρώπους.

Ο καθηγητής του σεμιναρίου στην E.P.H.E. (σου είχα μιλήσει νομίζω γι αυτόν) μας είπε ότι διαθέτει κεφάλαια για να κάνουμε έρευνες ή να γυρίσουμε φιλμ. Δηλαδή δεν θα δώσει λεφτά στο χέρι αλλά θα μας αγοράσει το φιλμ, θα μας νοικιάσει σάλα μοντάζ κλπ.

Εγώ θα γυρίσω ένα φιλμ πάνω στην κρίση του ΚΚΕ. Φυσικά έχω και άλλα σχέδια. Προς το παρόν παραδίδω μαθήματα κινηματογράφου. Είναι δυο παιδιά και ο Στηβ τρία. Ο ένας πάει στο Vincennesκαι ο άλλος σε μια ιδιωτική σχολή για οπερατέρ. Αυτή η σχολή είναι καταπληκτική περίπτωση. Παίρνεις δίπλωμα σε 1 χρόνο. Στοιχίζει 4.000 F. Αλλά έχει καταπληχτικό τεχνικό εξοπλισμό και δεν λυπάται ούτε μηχανήματα ούτε φιλμ.

Εγώ εκτός από συζητήσεις, οργανώνω συνεργεία για εκπαιδευτικά φιλμ. Σήμερα έχει προβολή των πρώτων μου φιλμ ελληνικών και συζήτηση. Ανοίγουμε σχολή;

Το θεατρικό βέβαια τέλειωσε από καιρό και τώρα τελειώνω τη γαλλική βερσιόν. Αλλά δεν μου μένει καιρός. Έχω και άλλες ασχολίες.

Ένα παιδί ενδιαφέρεται για τον agrandisseurσου. Γράψε μου λεπτομερειακά τα στοιχεία του και πότε μπορείς να τον φέρεις.

Έχουμε στην απόλυτη διάθεσή μας μηχανή λήψης S8 και visioneuse.

Δε θυμάμαι τι άλλο κάνω πάντως δε μου μένουνε ώρες. Έτσι δεν ξέρω τι άλλο να σου γράψω.

Έχω καταλόγους με τις τιμές των φιλμ Kodak, θέλεις; (ή μήπως εγκατέλειψες τον κινηματογράφο;)

Χαιρετίσματα στη Χριστίνα.

Νίκος

 

Ως επίλογος σ αυτό το καθυστερημένο ρεπορτάζ  μόνο κάποιες έγχρωμες φωτογραφίες από αυτή την επανασυγκόλληση τω ασπρόμαυρων εικόνων, αναμνήσεων και οσμών.

Καλή θέαση.

 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s