ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΓΙΟΡΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ;

(Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών της 1/11/2022 στο ένθετο Το Σκασιαρχείο)

Το 1963 κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με τίτλο «Το σχολείο γιορτάζει σήμερα» και υπότιτλο «Ομιλίες- σκετς- ποιήματα για όλες τις σχολικές γιορτές». Το υπογράφουν οι δάσκαλοι Βασίλης Αποστολόπουλος,  Γιάννης. Βραχάς και Δημοσθένης Νασούλης. Αντίστοιχα βιβλία, που λειτουργούσαν ως βοηθήματα (τυφλοσούρτες) των εκπαιδευτικών για τις καθιερωμένες γιορτές στα σχολεία, υπάρχουν αρκετά. Αυτό όμως που κάνει το συγκεκριμένο βιβλίο να ξεχωρίζει είναι πως προτείνει γιορτές που ξεφεύγουν από το επίσημο εορτολόγιο και είναι άμεσα δεμένες με την πράξη των παιδιών..

Σε αυτό το βιβλίο, γράφουν στο σύντομο πρόλογο, «Θα βρεις πολλές γιορτές βγαλμένες από τη ζωή του σχολείου. (…). Η κάθε γιορτή έχει πραγματικό περιεχόμενο που το έζησε το ίδιο το παιδί μέσα στο σχολείο. Οι γιορτές μας είναι ξέσπασμα χαράς, που γεννήθηκε μέσα από την ψυχή των παιδιών, απ την ίδια της δική τους εργασία».

Μια γιορτή που προτείνουν, και ξεχωρίζει από τις άλλες, είναι μια γιορτή για τον κινηματογράφο! Kι αυτό σε μια εποχή που ο κινηματογράφος θεωρείται ως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα παιδιά. Εξαίρεση βέβαια αποτελούσαν κάποιοι φωτεινοί παιδαγωγοί όπως ο Κώστας Σωτηρίου, η Ειρήνη Παϊδούση και μερικοί άλλοι.

Στο σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου τους έχουν συμπεριλάβει: ένα σχέδιο ομιλίας του δασκάλου,  ένα σχέδιο ομιλίας μαθητή, δυο σκετσάκια με ήρωες μαθητές αλλά μια «προσευχή» προς τον Άη Βασίλη, πάντα σχετική με τον κινηματογράφο.

Το σχέδιο ομιλίας του Δασκάλου, φαίνεται πως στηρίζεται στην άμεση εμπειρία του ενός από τους συγγραφείς και στον αγώνα που έκανε για να αποκτήσει το σχολείο του (πιθανόν στο Κερατσίνι) μια μηχανή προβολής για να στήσουν ένα σχολικό κινηματογράφο.  

Ο τύπος του σχολικού κινηματογράφου που περιγράφεται  παραπέμπει στον τρόπο που ο Σελεστέν Φρενέ αντιμετώπισε τον κινηματογράφο  το 1925, ως ένα ζωντανό εκπαιδευτικό εργαλείο.  Μόνο που ο Φρενέ δεν έμεινε σε αυτό το στάδιο. Εκτός  από τη μηχανή προβολής εισήγαγε στην τάξη και την κάμερα.

Με την κάμερα οι μαθητές παύουν να είναι απλοί δέκτες- θεατές και γίνονται δημιουργοί. Παράγουν τις δικές τους εικόνες. Τα ελεύθερα κείμενα, βασικό στοιχείο της διασχολικής αλληλογραφίας- επικοινωνίας αλλά και ανοίγματος του σχολείου στην κοινωνία, επεκτείνονται τώρα στο χώρο και το χρόνο μέσα από τα κινηματογραφικά φιλμάκια.

Επεκτείνοντας παραπέρα την ιδέα του Φρενέ τα μεταπολεμικά χρόνια, ο Φερνάν Ντελινί, αναδεικνύει την κινηματογραφική δημιουργία ως ένα ουσιαστικό   παιδαγωγικό «όπλο». Ο κινηματογράφος, όπως γράφει, «είναι «γλώσσα» ακόμα πιο σημαντική για εμάς τους εκπαιδευτικούς που έχουμε να κάνουμε με εφήβους, οι περισσότεροι από τους οποίους  δεν χρησιμοποιούν σχεδόν ή καθόλου το γραπτό λόγο, λόγω έλλειψης επαρκούς διδασκαλίας, και κάνουν περιορισμένη χρήση του προφορικού λόγου, περιορισμένη όχι σε πλούτο, αλλά στην ουσιαστική αξία των λέξεων και φράσεων.

Αυτά τα έγραφε το 1954 αλλά φαίνεται πως ισχύουν στο πολλαπλάσιο στην εποχή του tic-toc.

Σήμερα που ο κινηματογράφος απομακρύνεται όλο και περισσότερο ενώ κυριαρχούν οι ψηφιακές εικόνες αλλά όχι ο κινηματογράφος ως κοινωνική σχέση και δημιουργικό εργαλείο,   είναι ανάγκη να τον ανακαλύψουμε και πάλι.

Γι αυτό η πρόταση των τριών ελλήνων δασκάλων για μια γιορτή κινηματογράφου μέσα στο σχολείο, – κάτι που φυσικά δεν θεσμοθετήθηκε ποτέ-  παραμένει σε ισχύ  και σήμερα. Πιο αναγκαία ποτέ άλλοτε.

ΝΙΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s