(Πως γεννήθηκε η Camera Zizanio)
Στο στούντιο του Zizanio live 2008. Αριστερά το "Ζιζάνιο" Δήμητρα Μουφτάρη.
ΜΙΑ ΚΑΜΕΡΑ – ΔΥΟ ΣΚΗΝΕΣ – ΠΛΗΘΟΣ ΖΙΖΑΝΙΑ
ΣΚΗΝΗ 1.
Μ΄ ένα μελανό μολύβι, από κείνα που σάλιωνες για να γράφουν, ο μικρός μαθητής χαράζει μια μια τις λέξεις:
«Χτες πήγαμε στη θάλασσα για να κινηματογραφηθούμε. Ήμασταν χαρούμενοι και γελάγαμε καθώς σκεφτόμασταν ότι σε λίγο θα μας δείτε να κινούμαστε, να περπατάμε, να γελάμε, να τρέχουμε. Περάσαμε ένας ένας μπροστά από την κάμερα και χαιρετάγαμε. Μετά, τρέξαμε στην άμμο. Μετά η βροχή μας ξάφνιασε και μας έδιωξε από την παραλία. Γίναμε μουσκίδι.»
Ξαναβρέχει με τη γλώσσα τη μύτη του μολυβιού και προσθέτει: 9 Ιουλίου 1927. Βρισκόμαστε στην πόλη Trégunc του Saint-Philibert στη Γαλλία. Αυτή είναι η μοναδική περιγραφή της πρώτης κινηματογραφικής πράξης στα πλαίσια ενός σχολείου.
Τότε η τέχνη του κινηματογράφου δεν είχε απλωθεί όσο σήμερα, ακόμα περισσότερο δεν ήταν στη διάθεση του καθενός γι αυτό είναι μοναδική η συγκίνηση των μαθητών που παίρνουν στα χέρια τους μια ερασιτεχνική κινηματογραφική μηχανή λήψης των 9,5 χιλιοστών και φτιάχνουν τη δική τους ταινία. Ξέρουν ότι μόλις εμφανιστεί το φιλμ θα μπορέσουν να το στείλουν σε παιδιά άλλων, μακρινών σχολείων, θα τους δουν να κινούνται και να γελούν», θα γνωριστούν, θα επικοινωνήσουν! Έτσι δημιουργείται η πρώτη «κινηματογραφημένη αλληλογραφία».[1]
Από το 1925 ο πρωτοπόρος Γάλλος δάσκαλος Σελεστέν Φρενέ , ξεκινώντας από μια μικρή πόλη της Γαλλίας ,τη Bar-sur-Loup, έβαλε τις βάσεις για μια διαφορετική και ουσιαστική χρήση του μέσου. Υπερβαίνοντας τα όρια της χρήσης μιας κινηματογραφικής ταινίας ως εποπτικού μέσου, για πρώτη φορά, τοποθετεί τον κινηματογράφο – τη νέα τεχνολογία της εποχής – στο σχολείο ως μέσο δημιουργίας.
ΣΚΗΝΗ 2
Κοζάνη, Ελλάδα.
Ένα κρύο βράδυ του Νοέμβρη του 1996, στο σπίτι μιας καθηγήτριας μαζί με τον Δημήτρη Σπύρου βλέπουμε μια ταινιούλα που έφτιαξαν μόνα τους τα παιδιά του γυμνασίου της πόλης. Η ταινία είχε δημιουργηθεί στα πλαίσια ενός προγράμματος ανταλλαγών με ένα σχολείο της Γαλλίας. Απ την άλλη τα παιδιά από τη Γαλλία είχαν φτιάξει κι αυτά τη δικιά τους ταινία. Ήταν ένα είδος «οπτικοακουστικής αλληλογραφίας» σχεδόν στα ίδια βήματα που χάραξε ο Φρενέ τον οποίο, τότε, αγνοούσαν κι αυτοί κι εμείς. Η άτεχνη αλλά με πολύ πάθος ταινιούλα των μαθητών της Κοζάνης μας έβαλε σε σκέψεις: πόσες άλλες παρόμοιες μαθητικές δημιουργίες υπήρχαν στην Ελλάδα. Άρχισε η αναζήτηση αλλά τα αποτελέσματα υπήρξαν απογοητευτικά. Στο μεταξύ, το 1997, ξεκίνησε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους . Παράλληλα με το Φεστιβάλ δημιουργήσαμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «εκφράζομαι με εικόνες και ήχους» για να ενισχύσουμε αυτή την προσπάθεια. Έτσι φτιάχτηκαν οι πρώτες ταινίες. Αλλά κι αυτές ήταν λίγες για να μπορούμε να πούμε ότι μπορούμε να στήσουμε ένα μικρό φεστιβάλ.
Σαν φυσική συνέχεια ήρθε η ιδέα «ευρωπαϊκής συνάντησης» των νεανικών δημιουργιών που θα μπορούσε να ανοίξει δρόμους για τη νεανική οπτικοακουστική έκφραση και στην Ελλάδα. Έτσι γεννήθηκε το 2001 η Camera Zizanio, που τελικά ήρθε να καλύψει όχι μια εθνική αλλά μια ευρωπαϊκή ανάγκη γιατί απλά δεν υπήρχε κάτι αντίστοιχο σε ευρωπαϊκό επίπεδο..
Και την ονομάσαμε «συνάντηση» και όχι «φεστιβάλ» για πολλούς ουσιαστικούς λόγους. Να απομακρύνουμε την έννοια ενός στείρου ανταγωνισμού ανάμεσα στους μικρούς δημιουργούς. Να δώσουμε έμφαση στις συλλογικές προσπάθειες κι όχι στα άρτια καλλιτεχνικά έργα.
Κι έφτασε, από το ξεκίνημά της κιόλας, η Camera Zizanio να έχει μαζική συμμετοχή από το εξωτερικό και να εξελιχθεί σε ένα διεθνές φόρουμ εξαιρετικών πρωτοβουλιών, μοναδικών εμπειριών, πρωτοπόρων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ένα «Φεστιβάλ» αλλά και ένα ζωντανό εργαστήριο της οπτικοακουστικής παιδείας, της σύγχρονης παιδείας. Εδώ τα παιδιά είναι «αφεντικά». Παύουν να είναι παθητικοί θεατές, αναπτύσσουν τη γνώση, μαθαίνουν να χειρίζονται ότι πιο εξελιγμένο τεχνολογικά υπάρχει, οπλίζονται και …δημιουργούν. Σε πολλά επίπεδα. Στην κοινωνία μέσα.
Εννέα χρόνια τώρα, μια μεγάλη στρατιά «ζιζάνιων» έχει δημιουργηθεί, και μας κάνει αισιόδοξους για το μέλλον.
ΝΙΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ
Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Camera Zizanio
[1] Την ταινία μπορείτε να τη δείτε στο http://www.youtube.com/user/amisdefreinet
Δημοσιεύθηκε από Nikos Theodosiou 
Δημοσιεύθηκε από Nikos Theodosiou 
Δημοσιεύθηκε από Nikos Theodosiou 
