Τότε – Πέραμα

ΟΤΑΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΡΙΖΩΝΑΝ ΣΤΑ ΒΡΑΧΙΑ

Πριν λίγες μέρες, αρχές Ιούλη 2009,  ανακοινώθηκε ότι πρόκειται να φύγουν οριστικά από το Πέραμα οι δεξαμενές υγρών καυσίμων, τα περιβόητα “καζάνια”.

Πίσω από τα καζάνια, στις κακοτράχαλες πλαγιές του βουνού απλώνεται ένας ολόκληρος οικισμός που ζει καθημερινά, δεκαετίες τώρα, με τις αναθυμιάσεις του πετρελαίου αλλά κυρίως με τον τρόμο μιας έκρηξης σε κάποιο “καζάνι”.

Η είδηση με έστειλε στο αρχείο μου, τότε που έκανα φωτορεπορτάζ. 1974. Κι οι φωτογραφίες ξεδίπλωσαν την παλιά ιστορία.

Μόλις έχει πέσει η χούντα κι έχει έρθει η “δημοκρατία”. Κάποιοι άστεγοι εργάτες πιστεύοντας ότι είναι κατάλληλος χρόνος να φτιάξουν ένα καλύβι για να ξεφύγουν από το βραχνά του ενοικίου, φτάνουν στο Πέραμα.

Πάνω από τα καζάνια απλώνονταν μια βραχώδης πλαγιά, δύσβατη ακόμα και για τα κατσίκια, τόσο που δεν φαίνονταν να υπάρχει προοπτική αξιοποίησης. Επιπλέον η έκταση ανήκε στην εκκλησία – προφανώς με κάποια σουλτανικά φιρμάνια – κι η φιλεσπλαχνία της μπορεί να τους επιτρέέψει να στεριώσουν την παράγκα τους.

Ο οικισμός των αυθαιρέτων το 1974

Εκεί στήνουν ένα δωματιάκι με ότι υλικά  βρίσκει ο καθένας κι όσα του επιτρέπουν να αγοράσει οι οικονομικές του δυνατότητες .

Καμαρούλα 2Χ2 στη συνοικία "ο εφιάλτης"

Μόνο που η φιλεσπλαχνία της εκκλησίας περίσεψε. Με εκτελεστικά όργανα την πολεοδομία και την αστυνομία αρχίζει την επιχείρηση απομάκρυνσης των “καταπατητών”.

Έρχεται η αστυνομία

Η εμφάνιση της αστυνομία στον κεντρικό δρόμο που συνδέει τον Πειραιά με το Πέραμα προκαλεί μεγάλη αναταραχή σε όσους βρίσκονται στις παράγκες. Κυρίως  γυναίκες και παιδιά. Οι άντρες λείπουν στη δουλειά.

Η επίκληση της "δημοκρατίας" δεν συγκινεί

Βρισκόμαστε τις πρώτες μέρες του Δεκέμβρη, παραμονή του δημοψηφίσματος για το πολίτευμα, κι όλοι είναι απασχολημένοι στις συγκεντρώσεις. Τα συνεργεία της πολεοδομίας πιάνουν δουλειά και αρχίζουν να γκρεμίζουν τα αυθαίρετα. Πράγμα όχι εξαιρετικά δύσκολο.

Όλα ερείπια

Οι εικόνες από μονες τους τα λένε όλα.

Σαν να πέρασε ένας άνεμος.

Σ εκείνη την πλαγιά φυσούσε ένας δυνατός κρύος αέρας. Άντε να βγάλεις τώρα το βράδι.

Στο δρόμο για την Αθήνα

Στις 11 του Δεκέμβρη, κι αφού καταλάγιασαν οι διαδηλώσεις της νίκης για την οριστική απομάκρυνση της βασιλείας, οι άστεγοι του Περάματος σηκώνουν τα πανώ και ξεκινάνε.  Μια μεγάλη πορεία μέχρι την Αθήνα. Διαδηλώνουν έξω από τη Βουλή.

Σημ. Δεν θυμάμαι πως τέλειωσε αυτή η ιστορία. Οι άστεγοι πάντως ρίζωσαν στην αφιλόξενη πλαγιά. Πιθανόν η εκκλησία να απέσυρε τις απαιτήσεις της αφού πήρε ως αντάλλαγμα από το κράτος κάποια άλλα “φιλέτα” – ως συνήθως.

Ο «εντιμότατος» κύριος ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

(Αυτό το κείμενο γράφτηκε για την ιστοσελίδα Κινηματογραφικές μηχανές made in Greece)

Ο μηχανικός Γεώργιος Αλέξανδρος Ιωαννίδης θα μπορούσε να συγκαταλέγεται ανάμεσα στους εφευρέτες που συνέβαλαν στην ανάπτυξη των κινηματογραφικών μηχανών. Στην πραγματικότητα ήταν ένας απατεώνας.

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΜΕ ΤΟ ΡΟΒΗΡΟ (Μάιος 2009)

Κάπου εδώ θα με βρεις...

Ο επιθεωρητής Λεό Μαρτινέζ βγήκε από το σταθμό Corvisart του παριζιάνικου Μετρό και πήρε το δρόμο με κατεύθυνση την πλατεία Denfert-Rochereau, όπως του είχε υποδείξει. Ο πρώτος κάθετος δεξιά, ήταν ο δρόμος του σπιτιού του. Θυμόταν επίσης να του έχει πει ότι στη γωνία βρισκόταν ένα καφέ που το έλεγαν «Κούβα» ή «Κάστρο» ή κάτι τέλος πάντων που είχε να κάνει με αυτή τη χώρα. Σίγουρα όχι «Γκεβάρα».

Φτάνοντας εκεί, γέλασε. Το καφενείο λέγονταν «Αβάνα»!

Ερχόταν κατευθείαν από το αεροδρόμιο Charles de Gaule, όπου έφτασε με την πτήση των 9.30 από την Νίκαια στην Κυανή Ακτή. Είχε ζητήσει ο ίδιος αυτή τη συνάντηση γιατί ήθελε να δώσει απάντηση σε ένα ερώτημα που τον βασάνιζε καιρό. Ποια ήταν η σχέση του Ροβήρου Μανθούλη με τον Ορφέα, τον συγγραφέα-πρωταγωνιστή του αστυνομικού  μυθιστορήματος «Η Remington του Ορφέα»; Για την ακρίβεια δεν ζήταγε μια απάντηση αλλά την επιβεβαίωση μιας βεβαιότητας.

Νέο βιβλίο: «ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ made in Greece»

Ένα μοναδικό στο είδος του βιβλίο για μιαν άγνωστη, στο ευρύ κοινό, πλευρά του κινηματογράφου στην Ελλάδα, αυτή του κατασκευαστικού τομέα,  κυκλοφόρησε από τον πλέον αρμόδιο φορέα, το  Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται για την πρωτότυπη έρευνα  του Νίκου Θεοδοσίου με τίτλο  «ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ made in Greece».

«Σε πολλούς φαντάζει ίσως παραδοξολογία η αναφορά και μόνο σε κινηματογραφικές μηχανές ελληνικής κατασκευής. Κι όμως υπήρξαν!» σημειώνει στον πρόλογο ο συγγραφέας  και το τεκμηριώνει με ντοκουμέντα και φωτογραφίες. Προσθέτει επίσης ότι αντιμετώπισε τρομερές δυσκολίες στη συγκέντρωση του υλικού καθώς οι γραπτές πηγές είναι ελάχιστες  κι οι προφορικές μαρτυρίες, στις οποίες κυρίως στηρίχτηκε, είχαν τους δικούς τους περιορισμούς.

Το βιβλίο αφού παρουσιάζει ένα χρονικό των κινηματογραφικών κατασκευών στην Ελλάδα, ξεκινώντας από τους δαιμόνιους έλληνες της διασποράς που κατασκεύασαν το 1894 στο Λονδίνο αντίγραφα των κινητοσκοπίων του Έντισον, προκαλώντας την οργή του μεγάλου εφευρέτη, επικεντρώνεται στα πρόσωπα των κατασκευαστών στην Ελλάδα καθώς οτιδήποτε έγινε έφερε την προσωπική τους σφραγίδα.

Αυτό το προσωπικό στοιχείο, που ξεπερνάει τα όρια της δεξιοτεχνίας και αγγίζει αυτά της δημιουργίας, επισημαίνει στον πρόλογό του ο Βασίλης Κεχαγιάς, Διευθυντής του Μουσείου Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης:

«Συνδεδεμένα τα μηχανήματα αυτά με τους ανθρώπους που τα πάλεψαν, αποδεικνύουν ότι η δημιουργία δεν αποτελεί προϊόν τεχνολογικών ακροβασιών, αλλά προσωπικής «λόξας», όπως άλλωστε και ολόκληρη η έβδομη τέχνη, ολόκληρη η τέχνη…»

Το κείμενο συνοδεύεται με ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό των κινηματογραφικών μηχανημάτων ελληνικής κατασκευής που εντοπίστηκαν στα πιο απίθανα σημεία: μουσεία, ιδιωτικές συλλογές, καμπίνες κινηματογράφων αλλά πιο συχνά αραχνιασμένες  αποθήκες και υγρά υπόγεια.

Το βιβλίο «ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ made in Greece» είναι προϊόν της πολύχρονης ερευνητικής εργασίας του Νίκου Θεοδοσίου που απλώνεται σε πολλές και ανεξερεύνητες πτυχές του κινηματογράφου όπως τις πρώτες κινηματογραφικές προβολές και κινηματογραφικές λήψεις  στην Ελλάδα, τις παλιές κινηματογραφικές αίθουσες , τους πλανόδιους κινηματογράφους, τους μηχανικούς προβολής κλπ.

Τα «προϊόντα» της  έρευνας έχουν πάρει κατά καιρούς τη μορφή άρθρων, ομιλιών,  βιβλίων αλλά  και κινηματογραφικών ταινιών όπως η πιο πρόσφατη «Ο κύριος Λεονάρδος και οι άλλοι», ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους για τους πλανόδιους κινηματογραφιστές.

Η έκδοση του βιβλίου «Κινηματογραφικά μηχανήματα made in Greece» πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Πολιτισμική Εγνατία: βελτίωση-εκσυγχρονισμός Μ.Κ.Θ.»  του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2000-2006, του Υπουργείο Πολιτισμού.

Περισσότερα εδώ

Νίκος Θεοδοσίου
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ made in Greece

Μάιος 2009

Έκδοση: Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Γίνεται να μην αγγίξεις; (στό υπόγειο με τη συλλογή του Δημήτρη Πιστιόλα)